Updates

Natuurinclusief is geen verplichting, maar een kans – voor boeren, voor de natuur en voor de samenleving. Met die boodschap presenteert LTO Nederland een nieuwe notitie die de mogelijkheden schetst om natuur en biodiversiteit te versterken binnen een gezonde agrarische bedrijfsvoering. LTO ziet hierin een duidelijke voortrekkersrol voor zichzelf én voor de sector.

De markt voor koolstofvastlegging ontwikkelt zich razendsnel. In 2025 is daarom een nieuwe update toegevoegd aan de factsheet over koolstofvastlegging in agroforestry. Deze update biedt praktische handvatten voor agrariërs en adviseurs die zich afvragen: hoe ga je van bomen naar euro’s?

Het Agroforestry Netwerk Nederland (ANN) is op 19 november partner van het Sterke Erven Event in Brummen. Dit evenement brengt boeren samen die willen werken aan een toekomstbestendig en vitaal erf. Geen studiedag met PowerPoint en slappe koffie, maar een inspirerende middag vol praktijkverhalen, keuzes en herkenning.

Agroforestry in Nederland staat nog in de kinderschoenen, maar de belangstelling groeit snel. Deze factsheet beschrijft twee praktijkvoorbeelden van voederhagen: één op de Dairy Campus in Leeuwarden en één bij melkveehouder Jan Blom. Beide hagen zijn ontworpen binnen het project PPS Agroforestry voor Klimaatpositieve Zuivel & Biodiversiteit en worden onderzocht door Wageningen Livestock Research.

Op maandag 29 september kwamen zo`n 50 projectleiders, projectmedewerkers en belangenbehartigers van de LLTB en ZLTO samen op de inspirerende agroforestry locatie Fruitzforlife van Sjef en Wilma van Dongen in Zeeland (Noord-Brabant). Deze uitwisselingsdag stond in het teken van kennismaking en verkenning van samenwerking rond actuele thema’s. Daarnaast was er ruimte voor inhoudelijke verdieping op het thema agroforestry.

Steeds meer ondernemers laten zien dat bomen en struiken in landbouwsystemen zorgen voor een duurzame bedrijfsvoering, een veerkrachtig ecosysteem, nieuwe verdienmodellen en maatschappelijke meerwaarde. Agroforestry Netwerk Nederland zet deze pioniers graag in het zonnetje. Daarom organiseren we de verkiezing Agroforestry Baanbreker van het Jaar en jij mag nu bepalen wie de publieksprijs wint!

Deze subsidie is bedoeld voor initiatieven die bijdragen aan groei van bos en andere houtige landschapselementen in de provincie Groningen. Het kan gaan om bospercelen, houtsingels of beplanting langs wegen en wijken, en groen op erven, bedrijventerreinen of schoolpleinen. De regeling is onderdeel van het programma Bos en Hout, waarmee we werken aan een gezonde leefomgeving en het klimaat.

Vanaf vandaag kunnen boeren in het hele land weer bomenpakketten bestellen met flinke korting. Diverse LTO afdelingen en Urgenda willen met de campagne ‘1001ha bomen’ het planten van bomen voor boeren makkelijker maken. De actie startte vorige winter met succes: 183 boeren plantten gezamenlijk 26.680 bomen. Hiermee vangen ze CO2 uit de lucht, stimuleren ze de biodiversiteit én creëren ze (op termijn) schaduw voor dieren in de wei. De kortingsactie wordt mogelijk gemaakt door bijdragen van vele burgers en slaat goed aan: 75% van de deelnemers wil dit jaar méér bomen planten.

In een driedelige videoserie neemt Katja Zweerus je mee in dit proces. Van dromen en plannen maken tot de eerste stappen in de aanleg van een bos dat niet alleen voedsel oplevert, maar ook natuur herstelt.

Het unieke van agroforestry in Nederland is dat in elke provincie een provinciaal agroforestry netwerk actief is. Daarmee is Nederland uniek in Europa en dit vormt een stevige basis voor de landelijke ontwikkeling met als landelijk vastgelegd doel 25.000 hectare agroforestry in 2030.

Het heeft even geduurd, maar daar is hij dan. In aanvulling op de beschrijving in de agroforestry factsheet 13 (Fuchs et al., 2023) – over hoe het inpassen van bomen en struiken in de landbouw potentieel kan bijdragen de aan de natuur, water en klimaatdoelen – is er een modelleringsstudie uitgevoerd.

Ben jij dé Agroforestry Baanbreker van 2025? Laat zien hoe jij met bomen, struiken en lef het landbouwlandschap vernieuwt en inspireer anderen om hetzelfde te doen.

Vanaf 20 augustus 2025 tot eind 2027 stelt Provincie Noord-Brabant geld beschikbaar voor de aanleg van voedselbossen.

Subsidie om op productieve landbouwgrond bomen en/of meerjarige houtige gewassen, zoals voederhagen, te planten. Dit is onderdeel van de omschakeling naar een duurzame en toekomstbestendige bedrijfsvoering.

Op 15 juli 2025 hebben Gedeputeerde Staten van Utrecht wijzigingen vastgesteld in de Verordening Europese Landbouwsubsidies 2023–2027. Deze aanpassingen zorgen ervoor dat agroforestry – het bewust combineren van bomen of struiken met landbouwgewassen of veehouderij op hetzelfde stuk grond – beter ondersteund wordt via subsidies. Hiermee wordt agroforestry aantrekkelijker voor boeren en andere grondeigenaren die bijdragen aan een duurzamere landbouwpraktijk.

Van Niehoeve tot aan Onstwedde bleek begin juli de belangstelling volop aanwezig om te leren van pionierende boeren die er bomenlandbouw bedrijven. Deelnemers doken samen met landschapsontwerpers in de ontwikkeling van het landschap. Zo stonden ze stil bij de rol die houtige gewassen hierin speelden en mogelijk opnieuw kunnen spelen.

De Provincie Gelderland heeft op 1 juli 2025 een wijziging vastgesteld van de Verordening Europese Landbouwsubsidies 2023-2027. Goed nieuws voor landbouwers en collectieven die investeren in agroforestry: deze duurzame vorm van landbouw komt nu nadrukkelijker in aanmerking voor subsidie.

De provincie Drenthe heeft op 6 mei 2025 een wijziging doorgevoerd in de Verordening Europese Landbouwsubsidies 2023–2027, waarmee een nieuwe subsidielijn is toegevoegd: Samenwerking integrale gebiedsontwikkeling. Deze uitbreiding biedt kansen voor boeren, terreinbeheerders, overheden en andere gebiedspartijen om samen te werken aan duurzame, klimaatrobuuste en natuurinclusieve plannen. Ook voor agroforestry-projecten ontstaat hiermee een stevigere financiële en organisatorische basis.

Met de wijziging van het Openstellingsbesluit GLB 2023–2027 Uitvoering gebiedsplan ten behoeve van integrale gebiedsontwikkeling 2024 provincie Fryslân is agroforestry nu expliciet benoemd als voorbeeld van een subsidiabele activiteit binnen het gebiedsplan. Gedeputeerde Staten van Fryslân hebben dit besluit op 8 juli 2025 vastgesteld.

Drenthe krijgt, net als eerder andere provincies, een eigen Agroforestry Netwerk. Natuur en Milieufederatie Drenthe, Agrarische Natuur Drenthe, Landschapsbeheer Drenthe en de Vereniging Drentse Voedselbossen slaan de handen ineen om dit netwerk op te richten.

Agroforestry is een landbouwmethode waarin bomen en struiken worden gecombineerd met duurzame veeteelt of akkerbouw en/of groenteteelt. Voor agroforestry kunt u subsidie krijgen vanuit het Europese Gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB). Aanvragen kan vanaf 2 juni.

De Wageningen University & Research (WUR) heeft een nieuwe literatuurverkenning gepubliceerd onder de titel “De mogelijk geleverde diensten door agroforestry in gematigde klimaatzones en mogelijke uitdagingen en barrières voor de verdere ontwikkeling van agroforestry”. Het rapport biedt een uitgebreid overzicht van de ecosysteemdiensten die agroforestry-systemen kunnen leveren, evenals de belangrijkste barrières die verdere ontwikkeling in de weg kunnen staan.

Agroforestry – het combineren van bomen met landbouw – biedt veelbelovende aanknopingspunten voor een veerkrachtig en toekomstbestendig landelijk gebied in Overijssel. Dat blijkt uit een recent rapport op basis van bestaande kennisbronnen en overleg met het Agroforestry Netwerk Overijssel.

Steeds meer boeren in Noord-Nederland willen bomen en struiken integreren in hun landbouwsysteem. Agroforestry sluit goed aan bij ambities rond klimaatadaptatie, biodiversiteit, landschapskwaliteit en toekomstbestendige landbouw. Toch lopen deze plannen in de praktijk vaak vast – niet op gebrek aan draagvlak, maar op regels die onvoldoende ruimte bieden.

De subsidieregeling van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) voor kennisoverdracht gaat binnenkort open. Deze regeling ondersteunt het delen van kennis aan groepen landbouwers. Ook voor boeren en initiatiefnemers die werken met agroforestry biedt deze regeling waardevolle kansen.

Ben jij een agrariër of bezit je grond en wil je aan de slag met agroforestry? LEUKER biedt als demonstratiebedrijf nu de mogelijkheid om deze kennis en inspiratie op te doen, in samenwerking met De Boeren Academie. De cursus wordt vanuit het demonstratiebedrijf kosteloos aangeboden!

Op donderdag 5 juni 2025 organiseert het CPIE Hauts-de-France een speciale filmvertoning in het CinéLaon-theater. De documentaire ‘Des Arbres sur mes Champs’ van Joris Van der Kamp wordt vertoond, met de aanwezigheid van de regisseur zelf. De film neemt de kijker mee naar Frankrijk en België, waar boeren ervoor kiezen om bomen op hun landbouwgrond te planten. Door hun getuigenissen belicht de documentaire de voordelen van deze aanpak, zoals het bevorderen van biodiversiteit, het verbeteren van voedselzekerheid en het verhogen van de levenskwaliteit.

We zijn allemaal enthousiast over het verrijken van ons landschap: meer bomen, hagen, een mooie mix van gewassen. Op 15 mei moest de perceelsituatie weer in Mijn percelen geregistreerd zijn. We horen regelmatig geluiden dat het registreren van landschapselementen en percelen een uitdaging is. Herkenbaar? Dan heeft RVO jouw inzichten hard nodig!