Buiten regent het pijpenstellen, binnen in de bioscoopzaal straalt de zon en is de positieve energie voelbaar. Op 19 april was de première van de film ‘Bomen op mijn land’ in Verkadefabriek in Den Bosch.
Heb je een idee voor een kortdurend project dat agroforestry verder kan helpen, maar loopt dit vast op financiering? Vanuit het Agroforestry Netwerk Nederland kunnen we dit jaar enkele ideeën financieel ondersteunen. Het gaat om kleine bedragen, waarmee we een groot effect teweeg willen brengen.
Ben je momenteel op zoek naar extra inspiratie en wil je beter begrijpen wat agroforestry kan betekenen voor jouw bedrijf? Neem dan een kijkje in de nieuwste factsheet van Wageningen University & Research.
Het integreren van bomen en struiken in hun bedrijf vormt voor veel agroforestry boeren een bron van inspiratie en voldoening. Daarnaast levert het ze ook tastbare voordelen op. Hoe kunnen we agroforestry benutten om deze doelen te bevorderen? Voorlopers op het gebied van agroforestry wijzen de weg in de nieuwe film ‘Bomen op mijn land’.
Wat zijn de verwachte effecten
van agroforestry op de biodiversiteit? Hoe is hierop in te spelen in de ontwerpen voor en het beheer van verschillende agroforestry-systemen?
Voedselbossen kunnen een rendabele bedrijfstak zijn voor Vlaamse landbouwers. Dat blijkt uit de eerste bedrijfseconomische doorrekening van een fictief maar realistisch voedselbos van 0,8 ha, samengevat in een handige factsheet. Het is economisch interessant als voedselbosbouwer om een deel van de afzet via zelfpluk te organiseren, workshops of rondleidingen te geven en zowel verse als verwerkte producten te verkopen. Het loont bovendien om sommige arbeid uit te besteden en bij de Vlaamse overheid subsidies aan te vragen. Dat laatste kan een landbouwer een besparing tot bijna 30% van de totale investeringskost opleveren. Dat zijn enkele opvallende conclusies uit de studie van het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO).
In maart van dit jaar is op Dairy Campus in Leeuwarden de aanplant van een smaakvolle voederhaag gestart. Ze doen dit ten behoeve van onderzoek naar het knabbelgedrag van melkvee. Bezoekers krijgen in de toekomst goed zicht op het experiment, dat twee vragen moet beantwoorden.
Vanuit het onderzoeksproject DIGITAF werkt het Louis Bolk Instituut met partners uit allerlei Europese landen aan de doorontwikkeling van digitale tools voor agroforestry. Interesse om bij te dragen?
In Oost-Brabant is gestart met het Fieldlab Agroforestry. Agroforestrysupplies en melkveebedrijf Opsteeg in Zeeland (NB) vormen de kern. Hier zijn voormalige pluimvee- en varkensstallen omgevormd tot een praktijkcentrum voor regeneratieve landbouw en een gezonde leefomgeving. Dit jaar wordt het Fieldlab verder uitgewerkt, waarna het initiatief minimaal tien jaar gaat lopen. Dit Fieldlab zet agroforestry in voor een positieve bedrage aan milieu, klimaat, biodiversiteit, gezondheid en voedselproductie.
Hoe presteren agroforestrysystemen op het gebied van biodiversiteit, koolstofvastlegging en bodemkwaliteit? Wat levert agroforestry financieel op?
After five fruitful years of the Farm-Life project, it is now time to present the harvest. Farm-Life is the EU project for climate-resilient agroforestry. We did it together! Dutch and Flemish farmers, research and educational institutions, product developers, chain actors, and governments made this a success story.
De provincie Utrecht streeft ernaar om in het landelijk gebied 300 hectare boslandbouw te realiseren. Om agrariërs te enthousiasmeren agroforestry op hun land toe te passen, kunnen zij hiervoor subsidie aanvragen. Ook kunnen zij zich aansluiten bij het Agroforestry Netwerk Utrecht.
Meten is weten en het vastleggen van alle gegevens en monitoren van je gewassen is de basis voor je verdienmodel. Bij meerjarige houtige gewassen is dit nog meer van belang omdat teelthandelingen pas de jaren erna effect kunnen hebben, ook de oogst volgt pas enkele jaren later na aanplant.
Dit najaar organiseerde AgroForestry Netwerk Gelderland een digitale voorlichtingsbijeenkomst ‘Bomen in uitloop kippen’. Sprekers gingen in op de voordelen van agroforestry voor het welzijn en gezondheid van kippen en de economische voordelen voor de boer. Daarnaast werden uit wetenschappelijke hoek inzichten en adviezen gedeeld.
Op woensdag 7 februari vond de jaarlijkse Nationale Bodemtop plaats. De Bodemtop, georganiseerd door het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit, verwelkomt iedereen met interesse in duurzaam beheer van landbouwbodems. Ook agroforestry stond op de agenda.
Op woensdag 7 februari werd de laatste hand gelegd aan een 350 meter lange houtwal 2.0 bij Agro-innovatiecentrum De Marke in Hengelo (Gld). De houtwal moet als voorbeeld dienen voor toekomstige houtwallen en houtsingels op melkveebedrijven die meer natuurinclusief willen gaan werken. Boeren kunnen straks op De Marke de voorbeeldhoutwallen komen bekijken.
De boeren en boerinnen die meededen aan dit onderzoek hadden elk hun eigen redenen om al dan niet de overstap naar agroforestry te maken. De lijst aan voordelen die werden genoemd door de boeren was lang, maar de lijst met obstakels waar ze tegenaan liepen wellicht nog langer.
Provincie Utrecht krijgt in navolging van onder meer Gelderland, Noord-Brabant en Overijssel een eigen Agroforestry Netwerk. Dit netwerk moet partijen met elkaar verbinden om de beweging naar agroforestry te versnellen.
Gemeenten, waterschappen en de provincie Noord-Brabant slaan opnieuw de handen ineen voor het landschap. Particuliere grondeigenaren en agrariërs kunnen in 2024 en 2025 weer gebruikmaken van de Stimuleringsregeling Landschap (StiLa).
Een van de mogelijkheden van Agroforestry is om aan de slag te gaan met het telen van verschillende noten. Het combineren van duurzame notenteelt met je bestaande bedrijfsvoering kan een gezond en voedzaam product opleveren met een verdienmodel. Het integreren van notenbomen in je bedrijfssysteem is echter niet eenvoudig en vergt de juiste kennis, kunde en voorbereiding.
Het Agroforestry Netwerk Nederland was afgelopen jaar aanwezig bij de InnovatieExpo 2023! Lees hier een korte terugblik.
Op 5 december werden de 2 winnende baanbrekers van 2023 bekend gemaakt. Agroforestry collectief Kuinderbos en de Kwaalburgse hoeve. Beiden pioniers van het eerste uur en verdiende winnaars.We willen jullie ook de volledige top 10 niet onthouden. Verrassend divers en inspirerend. Ze spelen een actieve rol in het groot maken van agroforestry in Nederland. De meesten ontvangen agroforestry geïnteresseerden op eigen bedrijf. Om ze te inspireren en opgedane kennis en kunde mee te geven. Maar ook gewoon om ze te laten genieten van het mooie landschap.
Met een rijk programma en belangstelling van 140 personen was de inspiratiedag van project FARM LIFE – met thema Oogsten voor de toekomst – een groot succes.
Onderzoek naar agroforestry systemen in de gematigde klimaatzone staat nog in de kinderschoenen. In zowel Vlaanderen als Nederland worden diverse facetten van deze vorm van duurzame landbouw al wel enige jaren onderzocht. Resultaat behalen van het complexe, langjarige onderzoek vergt echter geduld. Maar Vlaamse en Nederlandse onderzoekers kunnen veel van elkaar leren en het Vlaamse en Nederlandse onderzoek kan complementair zijn aan elkaar. Vanuit het Agroforestry Netwerk Nederland werd gefaciliteerd om hierover met 17 Vlaamse en Nederlandse onderzoekers uit te wisselen. Deze bijeenkomst vond op 12 oktober plaats op de onderzoekslocatie van WUR Open Teelten. Tijdens deze uitwisseling stonden gezamenlijke veldbezoeken, onderzoeksmethodieken en het delen van resultaten centraal.
Wageningen University & Research heeft in de 14e factsheet over Agroforestry aandacht gegeven aan ervaringen van ondernemers die met agroforestry bezig zijn in België en Noord-Frankrijk. Deze ervaringen hebben de ondernemers gedeeld tijdens een serie bedrijfsbezoeken, die onderdeel waren van een reis die geheel in het teken stond van agroforestry. Deze reis heeft plaatsgevonden in november 2022. De bezoeken en ervaringen van ondernemers zijn in factsheet 14 gebundeld in een reisverslag.
Het Agroforestry Netwerk Nederland organiseerde op 5 december haar jaarevenement, niet op de floriade dit keer maar online. Een grote groep toehoorders sloot aan. Een mooi gemengd gezelschap van agrarische ondernemers, onderzoekers, ketenpartijen en beleidsmedewerkers. Allen met de wens en ideeën om Agroforestry in al zijn diversiteit in Nederland groter te maken. Deze ideeën en veel meer hebben we tijdens het evenement opgehaald!
Wie worden de Agroforestry baanbrekers van het jaar? Hoe wordt de kennisbank nog verder verbeterd? Hoe zet je de juiste boom op de juiste plek? Dit is alvast een tipje van de sluier waar we het tijdens het online event van 5 december over gaan hebben. Kortom, genoeg reden om deel te nemen aan dit online event!
Binnen het project PPS Verdienmodellen Agroforestry wordt gewerkt aan het inzichtelijk maken van het verdienmodel van agroforestry. Op basis van wetenschappelijke kennis, maar vanuit, en toepasbaar, voor de praktijk. In dit proces worden voor 14 agrarische bedrijven verspreid over Nederland bedrijfsplannen gemaakt. Het is de intentie dat deze bedrijven ook binnen de projectperiode overgaan tot realisatie. Het spits is afgebeten door het bedrijf De Korte Weg.
In de opmars naar een duurzame economie omarmen steeds meer Nederlandse ondernemers agroforestry als een integraal onderdeel van hun bedrijfsvoering. Als erkenning voor deze inzet organiseert MVO Nederland namens het Agroforestry Netwerk Nederland de verkiezing ‘Agroforestery baanbreker van het jaar’. Een panel van vijf experts op het gebied van agroforestry selecteerde onlangs de top vijf van meest baanbrekende initiatieven uit alle inzendingen. Deze baanbrekende ondernemers introduceerden diverse vormen van agroforestry en lieten daarmee zien welke positieve effecten voor het Nederlandse boerenbedrijf en boerenlandschap dit kan opleveren.
Effecten van de inpassing van bomen en struiken in de landbouw en ontwerpkeuzes om hierop te sturen.
© Agroforestry Netwerk Nederland 2026